ABD'de Trump, yurt dışında veri merkezi kuran ABD şirketlerine ağır vergi tehdidinde bulundu

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zekâ veri merkezlerini ABD dışında kuran Amerikan teknoloji şirketlerine “muazzam bir vergi” uygulanacağını söyledi. Trump, Cuma günü Beyaz Saray’daki James S. Brady Basın Toplantısı Salonu’nda düzenlediği basın toplantısında, “Şirketlerimizin ülkemizin dışında veri merkezi kurmasına izin vermeyeceğiz. Bunun olmasına izin vermeyeceğiz” dedi.
Trump, verginin ya da cezanın nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntı vermedi. AP’nin aktardığına göre Başkan, planı henüz kendi yetkililerine de iletmediğini söyledi. Adımın bir başkanlık kararnamesi, gümrük tarifesi ya da Kongre’den geçecek bir yasa yoluyla mı hayata geçirileceği açıklanmadı.
Trump, sözlerini yarı iletken üretiminin geçmişte yurt dışına kaymasıyla ilişkilendirdi: “Bunun çiplerde ve diğer her şeyde olmasına izin verdiler ve bu ülkemiz için çok yıkıcı oldu. Geri kalmaya orada başladık.” Reuters, adımın ABD’nin yapay zekâ sektörünün Çinli rakipleriyle rekabetini desteklemeyi amaçladığını yazdı.
Açıklama, Trump’ın Asya gezisinin ardından düzenlediği basın toplantısında geldi. Toplantıda Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Trump’ın yanındaydı.
Yurt içinde veri merkezlerine yerel tepki büyüyor
Trump, ABD’de veri merkezi inşaatının güçlü bir savunucusu. Temmuz 2025’te imzaladığı başkanlık kararnamesiyle veri merkezi altyapısına yönelik federal izin süreçlerini hızlandırmıştı.
Ancak projeler yerel düzeyde giderek daha fazla direnişle karşılaşıyor. Reuters'ın Redbud Consulting verilerine dayandırdığı bilgiye göre 3 Kasım seçimlerinde veri merkezleriyle ilgili 41 yerel oylamanın 40'ında kısıtlayıcı önlemler kabul edildi. Elektrik faturalarına ilişkin kaygılar nedeniyle bazı valilerin yeni projeleri durdurma sözü verdiği bildirildi. AP, Demokratların Kongre’nin kontrolünü ele geçirdiği ara seçimlerde veri merkezi karşıtlığının etkili bir başlık olduğunu yazdı.
Trump aynı toplantıda Amerikalılara, veri merkezlerine karşı çıkmak yerine yatırımcılardan taviz koparmaları çağrısını yineledi: “Veri merkezlerinden yararlanmalısınız. Size ödeme yapmalarını, topluluğunuza ödeme yapmalarını sağlayın, ama onları kapatmayın.”
Veri merkezi yatırımları ve enerji izinleri nasıl etkilenecek?
Trump, Senato’nun Perşembe günü kabul ettiği iki partili enerji altyapısı tasarısını da övdü ve yasanın “muazzam miktarda yeni inşaat” getireceğini söyledi. Enerji santralleri, iletim hatları ve diğer altyapı projelerinde izin süreçlerini hızlandıran tasarının, veri merkezlerinin kullandıkları enerjinin ve iletim şebekesi yükseltmelerinin bedelini ödemesini öngördüğü bildirildi. Tasarı şimdi Temsilciler Meclisi’ne gidiyor.
Reuters, olası bir cezanın küresel yapay zekâ altyapısı yatırımlarını zorlaştırabileceğine dikkat çekti. ABD’li büyük teknoloji şirketleri son yıllarda Avrupa, Asya ve Orta Doğu’da milyarlarca dolarlık veri merkezi projeleri duyurmuştu. Şirketlerin Trump’ın açıklamasına nasıl yanıt vereceği henüz belli değil.