ABD'de HUD'un konut yardımı kuralına dava: Karma statülü aileler için 14 Aralık kritik

ABD'de federal konut yardımı alan ve içinde belgesiz en az bir üye bulunan aileler, 14 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek yeni bir kural nedeniyle yardım kaybı riskiyle karşı karşıya. Ancak mevcut karma statülü ailelerde henüz belge sunmamış üyeler için bu tarihten itibaren 90 günlük belge verme süresi bulunuyor; yardımların 14 Aralık'ta otomatik olarak kesileceği anlamı çıkarılmamalı. Konut ve Kentsel Gelişim Bakanlığı'nın (HUD) 12 Kasım'da Federal Register'da yayımladığı nihai kural, kamu konutu ve Section 8 programlarında hanedeki herkesin, yaşı ne olursa olsun, vatandaşlığını ya da yasal göçmenlik statüsünü belgelemesini şart koşuyor.
Los Angeles'taki aileler ve kiracı örgütleri, kuralın durdurulması için 16 Kasım'da Kaliforniya Merkez Bölge Federal Mahkemesi'nde dava açtı. Davacılar, mahkemeden 14 Aralık tarihini ertelemesini ve dava sürerken kuralın uygulanmasını engellemesini istiyor.
14 Aralık'ta kimlerin yardımı etkilenecek?
HUD'un kuralı her federal konut programını değil, 1980 tarihli yasanın 214. maddesi kapsamındaki kamu konutu, Housing Choice Voucher ve belirli Section 8 programlarını kapsıyor. Bazı yaşlı ve engelli konutu programları bu düzenlemenin dışında; kesin program kapsamı için HUD'un resmî listesini kontrol etmek gerekiyor.
30 yıllık orantılı yardım uygulamasında ne değişiyor?
Bugüne kadar bir ailede vatandaş ve belgesiz üyeler birlikte yaşayabiliyordu. HUD yalnız yardım almaya hak kazanan üyeleri, çoğunlukla ABD vatandaşı çocukları hesaba katarak kirayı orantılı biçimde sübvanse ediyordu; belgesiz üyeye yardım ödenmiyordu. Yeni kural bu orantılı yardımı yalnız belgelerin incelendiği süreyle sınırlıyor. Belgeleri tamamlanamayan aile, yardımı kaybetmek ya da ayrı yaşamak arasında seçim yapmak zorunda kalabilir.
Kural ayrıca göçmenlik statüsünün DHS'nin SAVE sistemiyle doğrulanmasını zorunlu kılıyor ve konut idarelerinin, hanede ABD'de yasa dışı bulunan biri tespit edildiğinde DHS'ye bildirimde bulunacağını onay formunda açıkça yazmasını istiyor. HUD'un resmî uygulama takvimine göre mevcut karma statülü hanelerde daha önce belge vermemiş kişilere, kuralın yürürlük tarihi olan 14 Aralık 2026'dan itibaren 90 gün süre tanınıyor. Karma statülü olmayan mevcut hanelerde ise belge denetimi bir sonraki yıllık veya ara gelir ve hane kontrolünde yapılacak. Konut idarelerinin bildirim takvimi ve yürürlükteki geçiş güvenceleri ayrıca uygulanacak.
Davacılara göre 79 bin kişi ve 36 bin çocuk etkilenebilir
Davacıları temsil eden hukuk kuruluşu Public Counsel'ın açıklamasına göre ABD genelinde HUD yardımı alan karma statülü ailelerde yaklaşık 79 bin 300 kişi yaşıyor; bunların 36 binini yardım almaya hak kazanan çocuklar oluşturuyor. Bu hanelerin yüzde 36'sı Kaliforniya'da.
Davacılar, kuralın İdari Usul Yasası'nı, Adil Konut Yasası'nı ve Anayasa'yı ihlal ettiğini, Kongre'nin karma statülü aileleri bir arada tutmak için kurduğu düzeni geçersiz kıldığını savunuyor. Public Counsel avukatı Amanda Mangaser Savage, "Hiçbir aile bir arada kalmakla başının üstünde bir çatı olması arasında seçim yapmak zorunda kalmamalı" dedi.
HUD ise kuralın 1980 tarihli Konut ve Toplum Kalkınması Yasası'nın 214. maddesine uyumu sağladığını, yardımın yalnız yasal olarak hak sahibi kişilere gitmesini amaçladığını savunuyor. Bakanlık, ayrılan ailelerin yerine bekleme listesindeki tamamen hak sahibi hanelerin geçeceğini, hiçbir aileye ayrılma zorunluluğu getirilmediğini belirtiyor. HUD'un kendi analizine göre aynı sayıda kişiye yardımı sürdürmek Kongre'den 311 ila 385 milyon dolar ek kaynak gerektirecek.
Aileler belge takvimini nereden öğrenebilir?
Yardım alanların kendi konut idaresinin yazılı bildirimini ve HUD'un resmî takvimini takip etmesi önemli. Uygun statü doğrulaması, itiraz ve erteleme imkânları hane durumuna göre değişebilir; Los Angeles'taki dava açılmış olmakla birlikte kuralı kendiliğinden durdurmuş değildir.