ABD'de yargıç Connecticut'ın ICE ajanlarına maske yasağını geçici olarak durdurdu

ABD'de bir federal yargıç, Connecticut'ın göçmenlik ajanlarının görev sırasında maske takmasını yasaklayan yasasını durdurdu. ABD Bölge Yargıcı Vernon Oliver, 20 Kasım'da verdiği kararla, eyaletin bu yıl çıkardığı S.B. 397 sayılı yasanın 3, 4, 5 ve 6. maddelerinin federal görevliler bakımından büyük bölümünün dava süresince uygulanmasını engelledi. 39 sayfalık mahkeme kararında bazı davalılar ve maddeler için farklı kapsamda istisnalar yer alıyor.
Düzenlemenin ilgili hükmü, ICE ve diğer federal ajanların belirli durumlarda halkla etkileşim halindeyken yüzlerini maskeyle kapatmasını yasaklıyordu. Diğer üç madde, eyalette polis ateşlemelerini inceleyen Connecticut Başmüfettişi'ne federal ajanları da soruşturma ve kovuşturma yetkisi veriyordu.
Yargıç neden federal yetkiyi eyalet yasağının önünde gördü?
Yargıç Oliver, yazılı kararında bu maddelerin büyük olasılıkla Anayasa'nın Üstünlük Maddesi'ni (Supremacy Clause) ihlal ettiğini ve Adalet Bakanlığı'nın Mayıs'ta açtığı davayı kazanmasının muhtemel olduğunu belirtti. Oliver, yasanın "federal görevlilerin görevlerini nasıl yürüteceklerine ve kendilerini nasıl göstereceklerine koşul getirdiğini" yazdı ve Üstünlük Maddesi'nin federal görevlileri görev kapsamında hareket ettiklerinde eyalet kovuşturmasından koruduğunu vurguladı.
Karar ihtiyati tedbir niteliğinde; yasa bütünüyle iptal edilmiş değil ve dava esastan sürüyor. Mahkeme, başsavcı William Tong ile başmüfettiş Eliot Prescott yönünden bazı talepleri reddederek tedbiri farklı sınırlar içinde uyguladı. Oliver, eski bir eyalet yargıcı ve 2023'te Başkan Joe Biden tarafından federal mahkemeye atanmıştı.
Vali Lamont yasayı Mayıs'ta imzalamış, Adalet Bakanlığı da aynı ay eyalete dava açmıştı. Eylülde Meriden'deki bir adliyede maskeli ICE ajanlarının yaptığı gözaltı, yasanın uygulanıp uygulanamayacağı tartışmasını büyütmüştü.
Vali Lamont: "Hayal kırıklığı"
Yasayı Mayıs'ta imzalayan Vali Ned Lamont'un iletişim direktörü Cathryn Vaulman, karardan hayal kırıklığı duyduklarını söyledi. Vaulman, maskeli ve rozetsiz ajanların trafikte araçları çevirdiğini, evlere ve iş yerlerine girdiğini, okula çocuk bırakan ebeveynleri gözaltına aldığını öne sürdü ve yeni Demokrat Kongre'yi İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) üzerindeki denetimi güçlendirmeye çağırdı. Eyalet Başsavcısı William Tong'un ofisi ise kararı incelediklerini ve sonraki adımları değerlendirdiklerini açıkladı.
Eyalet Meclisi'ndeki Cumhuriyetçiler, yasanın anayasaya aykırı olduğu konusunda önceden uyardıklarını hatırlattı. Yasanın mimarlarından Demokrat Temsilci Steven Stafstrom ise kararın ön karar olduğunu, bir görevlinin federal yetki içinde hareket edip etmediğinin somut olaylar üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Connecticut kararı başka eyaletleri nasıl etkileyebilir?
Federal mahkemeler daha önce Ağustos'ta New York'un benzer maske yasağını da engellemişti. Connecticut kararı, ICE'ın uygulamalarını sınırlamaya çalışan ve benzer düzenlemeler hazırlayan diğer eyaletler için de emsal olarak görülüyor.