ABD Başkanı Trump: İran savaşı askerî açıdan "fiilen bitti"

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la savaşın askerî açıdan "fiilen bittiğini" söyledi. Trump, 9 Kasım Pazartesi günü Beyaz Saray'da Katar Başbakanı ile görüştükten sonra basın toplantı odasına gelerek gazetecilere "İran askerî açıdan fiilen bitti. Biz yalnızca mevcut durumu koruyoruz" dedi.

Trump, yeni askerî müdahalenin "pek gerekli görünmediğini", ancak ABD ordusunun "her an hazır" beklediğini belirtti ve İran limanlarına uygulanan deniz ablukasının sürdüğünü söyledi. "Bizimle konuşuyorlar, hem de çok kibar konuşuyorlar. Ne olacağını göreceğiz" diyen Trump, savaşın sona erdirilmesi için "iyi bir şans" gördüğünü ifade etti. Açıklamaların ardından Brent petrolün varili pazartesi günü yaklaşık yüzde 6 geriledi, salı sabahı 92 doların altına indi.

Trump'ın sözleri resmî bir barış anlaşması anlamına gelmiyor. ABD, bölgedeki asker varlığını ve İran limanlarına yönelik deniz ablukasını azaltmadı.

Rubio: Müzakerelerde ilerleme yok

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'la süren müzakerelerin "çok verimli olmadığını" söyleyerek Tahran'ın taleplerini "kabul edilemez, bazı durumlarda ise çılgınca, saçma ve gerçekçi olmayan" talepler olarak nitelendirdi. Rubio bu açıklamayı 8 Kasım Pazar günü Florida'daki Homestead Hava Üssü'nde, Paris'teki G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı'na gitmeden önce gazetecilere yaptı.

Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı tutanağa göre Rubio, görüşmelerde bir atılımın eşiğinde olunmadığını belirterek "Size bildirebileceğim bir ilerleme yok" dedi. Rubio, Başkan Donald Trump'ın "bu ve her sorunu diplomasiyle çözmeyi" tercih ettiğini, ancak bunun "ne yazık ki bazen mümkün olmadığını" ifade etti. Rubio, İran'ın hangi taleplerini kastettiğini açıklamadı.

Rubio, İran'daki Keşm Adası'na yönelik yeni saldırılarla ilgili bir soruya da "Bölgedeki güçlerimize bir tehdit olursa buna karşı harekete geçeriz" yanıtını verdi. Deniz taşımacılığına ya da ABD güçlerine açık ve yakın bir tehdit olması hâlinde ABD'nin kendini savunma hakkı bulunduğunu söyledi.

Trump: Saldırıların yeniden başlaması "pek olası değil"

Trump ise aynı gün CNN'e telefonla verdiği röportajda, görüşmelerde ilerleme görüldüğü ve güçlü bir anlaşma imzalandığı sürece ABD saldırılarının yeniden başlamasının "pek olası olmadığını" söyledi. Trump, İran'a karşı savaş kararından pişman olmadığını, bu kararın "yaptığımız en iyi şeylerden biri olarak" anılacağını da dile getirdi.

Trump'ın açıklamaları, Cumhuriyetçilerin 3 Kasım ara seçimlerinde ağır kayıplar yaşamasının ardından geldi. Başkan Yardımcısı JD Vance seçim yenilgisinde İran savaşının etkili olduğunu söylemişti; Trump, Vance'in sözlerine büyük ölçüde katıldığını belirtti.

İran: "Tüm cephelerde savaşın sona ermesi" şartı

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD'deki seçim sonuçlarının ardından X hesabından yaptığı paylaşımda "Amerikalı seçmenler tercihini yaptı. Sıra Beyaz Saray'da" ifadesini kullandı. Arakçi, İran'ın iki günlük önerisinin geçerliliğini koruduğunu, aralarında tüm cephelerde savaşın sona ermesinin de bulunduğu şartlar karşılanırsa sonuç alınacağını yazdı. Arakçi, aksi hâlde ABD'nin savaşı seçmesi durumunda İran güçlerinin karşılık vereceği uyarısında da bulundu.

İran, şartlarının kabul edilmesi hâlinde Hürmüz Boğazı'nı iki gün içinde ticari gemi trafiğine yeniden açmayı teklif ediyor. ABD ile İran arasındaki arabuluculuğu Katar yürütüyor. Tahran'ın, taraflar arasındaki farkları kapatmayı amaçlayan Katar önerilerini incelediği bildirildi.

Trump, Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile 9 Kasım Pazartesi günü Beyaz Saray'da görüştü.

Rubio, Dışişleri Bakanlığı'nın açıkladığı programa göre 8-10 Kasım tarihlerinde Paris'te G7 ülkelerinin dışişleri bakanlarıyla bir araya geliyor.