Batı Virginia’yı Senatoda 30 yıl temsil eden Jay Rockefeller 89 yaşında öldü

ABD'nin Batı Virginia eyaletinde iki dönem valilik yapan ve 30 yıl ABD Senatosu'nda görev yapan Demokrat siyasetçi Jay Rockefeller, 89 yaşında hayatını kaybetti. Rockefeller'in Perşembe gecesi Washington'daki evinde öldüğü bildirildi. Ölüm haberini, kamu yayın kuruluşu WETA’nın dış ilişkilerden sorumlu başkan yardımcısı Mary Stewart, Associated Press’e doğruladı. Batı Virginia Valiliği de 6 Kasım’da Rockefeller’in ailesine başsağlığı diledi. Ölüm nedeni açıklanmadı.

Asıl adı John D. Rockefeller IV olan siyasetçi, Amerikan sanayi tarihinin en tanınmış ailelerinden birinin mirasçısıydı. Petrol devi Standard Oil'in kurucusu John D. Rockefeller'in torununun oğlu olan Rockefeller, New York'ta doğdu. Siyasi kariyerini ise ailesinin servetiyle bağı olmayan, ülkenin en yoksul bölgelerinden birinde kurdu.

Yoksullukla mücadele programıyla geldiği eyaletin valisi oldu

Rockefeller, 1964'te 27 yaşındayken yoksullukla mücadele çalışmalarına gönüllü olarak katılmak üzere Batı Virginia'daki Emmons kasabasına gitti. Big Coal Nehri kıyısındaki bu küçük madenci yerleşiminde çalıştıktan sonra eyalette kaldı ve 1966'da Demokrat Parti'den eyalet Temsilciler Meclisi'ne seçildi. Ardından eyalet içişleri bakanlığı (secretary of state) görevine geldi.

1972'deki vali seçimini Cumhuriyetçi Arch Moore'a kaybeden Rockefeller, 1973'te West Virginia Wesleyan College'ın rektörü oldu. 1976'da vali seçildi; 1980'de Moore'u yenerek ikinci dönemini kazandı. Yerel basına göre Batı Virginia'da üst üste ikinci kez vali seçilen ilk Demokrat oydu. Valiliği 1985'e kadar sürdü.

Çocuk sağlık sigortası programının mimarı

Rockefeller, 1984'te emekliye ayrılan Jennings Randolph'un yerine ABD Senatosu'na seçildi ve beş dönem boyunca, 1985'ten 2015'e kadar Batı Virginia'yı temsil etti. Senato'da Ticaret, Bilim ve Ulaştırma Komitesi'nin başkanlığını yaptı; İstihbarat ve Gaziler İşleri komitelerine de başkanlık etti.

Senatörün adı en çok sağlık politikasıyla anıldı. 1997'de, sağlık sigortası olmayan düşük ve orta gelirli ailelerin çocuklarına sigorta sağlayan Çocuk Sağlık Sigortası Programı'nın (CHIP) kurulmasını sağlayan yasanın yazarlarındandı. Program bugün eyaletler ve federal hükümet ortaklığıyla milyonlarca çocuğu kapsıyor. Rockefeller, 2010'da kabul edilen Uygun Fiyatlı Bakım Yasası (Obamacare) sürecinde de kamu sigorta seçeneğini savunan isimler arasında yer aldı.

Rockefeller, 2002'de Irak savaşına yetki veren karar lehine oy kullandığı için daha sonra pişman olduğunu açıkça söyledi. Eyaletine yatırım çekmek için Asya'daki bağlantılarını kullandı; Japon otomotiv şirketi Toyota'nın 1996'da Batı Virginia'nın Buffalo kentinde motor parçaları fabrikası kurma kararında rol oynadı. Tesis yaklaşık 2 milyar dolarlık yatırım ve 2.200 kişilik istihdam getirdi.

2010'da Senatör Robert Byrd'ün ölümüyle eyaletin kıdemli senatörü olan Rockefeller, 2014 seçimlerinde aday olmadı. Koltuğu, bugün de görevde olan Cumhuriyetçi Shelley Moore Capito'ya geçti.

Rakibinin kızı Senatoda halefi oldu

Capito, Rockefeller'in ölümüyle derin üzüntü duyduğunu açıkladı. 1972’de Rockefeller’e karşı seçimi kazanan Arch Moore’un kızı olan Capito, selefinin kendisine saygı ve nezaket gösterdiğini, kendisini cesaretlendirdiğini anlattı.

Rockefeller, eski Illinois Senatörü Cumhuriyetçi Charles Percy'nin kızı Sharon Rockefeller ile evliydi. ABD Kongresi'nin resmî biyografi kaydına göre Rockefeller, Senato'daki görevini 3 Ocak 2015'te tamamladı.