ABD’den İran’a iki ayrı müdahale: Keşm’de hava savunması, Umman Körfezi’nde gemi

ABD Başkanı Donald Trump, 6 Kasım Cuma günü İran’ın Keşm Adası’ndaki bir hava savunma sisteminin vurulduğunu doğruladı. Bir gün sonra ABD ordusu, ayrı bir operasyonda Umman Körfezi’nde M/V Huda adlı kargo gemisini ateş açarak durdurduğunu açıkladı. Trump, 3 Kasım ara seçimlerini izleyen günlerde İran’a yönelik askerî operasyonlar hakkında Florida’da gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Trump, West Palm Beach'te gazetecilere "Küçük saldırılar yapıyoruz" dedi ve İran'ın "biraz uçaksavar sistemi kurduğunu" söyleyerek bunun "15 dakikada, belki beş dakikada" etkisiz hâle getirildiğini anlattı.

Keşm Adası'nda ne oldu?

İran devlet medyası cuma günü adanın Suza bölgesine iki füze isabet ettiğini bildirdi. İran ordusu, hava savunmasının ada üzerinde bir ABD MQ-9 insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı; ABD tarafından bu iddiaya ilişkin bir doğrulama yapılmadı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) bölgedeki durumu "görece sakin" olarak tanımladı ve ek yorum yapmadı.

Cumartesi akşamı adada yeniden patlama sesleri duyuldu. Reuters’ın İran medyasından aktardığına göre bu seslerin kaynağı kesinleşmedi. Cuma günkü saldırıya ilişkin açıklamalar, cumartesi akşamı da bir füze saldırısı düzenlendiğini göstermiyor.

ABD, 2 Kasım'da da aynı adada "savunma amaçlı" olarak tanımlanan sınırlı saldırılar düzenlemişti.

Huda gemisi neden vuruldu?

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının 7 Kasım tarihli Huda açıklamasına göre St. Kitts ve Nevis bayraklı kargo gemisi M/V Huda, İran'daki bir limana uğradıktan sonra bölge sularından çıkmaya çalıştı ve ABD kuvvetlerinin tekrarlanan uyarılarına uymadı. Bir ABD askerî uçağı geminin kıç bölümüne hassas güdümlü mühimmatla ateş açtı. CENTCOM, mürettebata saldırıdan önce hedef alınan bölümleri boşaltma talimatı verildiğini açıkladı. Mürettebatın durumu ve gemideki hasar hakkında bilgi verilmedi.

CENTCOM'a göre temmuzdan bu yana uyarılara uyan 147 ticari gemi rotasını değiştirdi; uymayan beş ticari gemi devre dışı bırakıldı. Komutanlık, İran sularına yakın seyreden gemilere ABD kuvvetlerinin uyarılarına uymaları çağrısı yaptı.

Tampa’daki görev gücü kara ve Hazar geçişlerini izleyecek

CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, aynı gün Iron Gate (Demir Kapı) adlı yeni bir görev gücü kurulmasını emretti. Florida'nın Tampa kentinde konuşlu yaklaşık 20 sivil ve askerî personelden oluşan birim, ABD kurumlarıyla birlikte İran'ın kara sınırları ve Hazar Denizi üzerinden gelişmiş silah, çift kullanımlı teknoloji ve yaptırım altındaki malzeme taşımasını engellemeye çalışacak. Cooper, görev gücünün İran'ın "terörü finanse etme, silah fabrikalarını yeniden kurma ve ordusunu yenileme" kapasitesini kısıtlayacağını söyledi.

Görüşmeler sürüyor mu?

Trump saldırılara rağmen İran'la temasların sürdüğünü söyledi: "Şu anda onlarla görüşüyoruz. Anlaşma yapmak istiyorlar." Trump, "İran'la çok ilerleme kaydettik" dedi ancak ayrıntı vermedi. Arabulucu Katar'ın Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, görüşmelerin çöktüğüne ilişkin haberleri yalanladı.

Trump, ara seçimlerin ardından İran savaşının seçim yenilgisinde payı olduğunu kabul etmişti.