ABD'de ikinci el konut satışları 2010'dan beri en düşük seviyede

ABD'de ikinci el konut satışları Ekim ayında Ağustos 2010'dan bu yana en düşük seviyeye inerken, imzalanan alım sözleşmeleri de üst üste ikinci ay rekor düşük düzeyde kaldı. Ulusal Emlakçılar Birliği'nin (NAR) verileri, 2000'den bu yana en yüksek düzeye yakın seyreden ipotek (mortgage) faizlerinin alıcıları piyasadan uzak tuttuğunu gösteriyor.
NAR'ın 12 Kasım'da açıkladığı rapora göre mevcut konut satışları Ekim'de bir önceki aya göre yüzde 5,5 azalarak mevsimsellikten arındırılmış yıllık 3,75 milyon adede geriledi. Satışlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,8 düştü.
Birliğin 18 Kasım'da yayımladığı bekleyen konut satışları endeksi ise Ekim'de aylık yüzde 4,7, yıllık yüzde 16,7 düştü. Önümüzdeki aylarda tamamlanacak satışların öncü göstergesi sayılan endeks dört bölgenin tamamında hem aylık hem yıllık bazda geriledi. En sert yıllık düşüş yüzde 20,3 ile Batı'da, en sınırlı düşüş yüzde 11,1 ile Kuzeydoğu'da görüldü.
Ev fiyatları neden hâlâ yüksek, stok ne kadar?
Satışlardaki düşüşe rağmen fiyatlar gerilemedi. Ekim'de ikinci el konutların medyan fiyatı yıllık yüzde 0,4 artışla 416.700 dolar oldu; fiyatlar böylece üst üste 40'ıncı ay yıllık bazda yükseldi. Satılık konut stoku yıllık yüzde 4,6 artışla 1,59 milyona çıktı. Mevcut satış hızıyla stokun tükenme süresi 5,1 aya uzadı; bir yıl önce bu süre 4,4 aydı.
| Bölge | Ekim satışları (yıllık hız) | Yıllık değişim | Medyan fiyat |
|---|---|---|---|
| Kuzeydoğu | 470.000 | -%4,1 | 519.600 $ |
| Ortabatı | 900.000 | -%8,2 | 324.300 $ |
| Güney | 1,73 milyon | -%8,0 | 360.900 $ |
| Batı | 650.000 | -%14,5 | 624.300 $ |
İlk kez ev alanların satışlar içindeki payı yüzde 29'a indi; geçen yılın Ekim ayında bu oran yüzde 32'ydi. Satışların yüzde 29'u peşin ödemeyle yapıldı. Konutlar piyasada ortalama 35 gün kaldı.
Mortgage faizleri ne kadar yükseldi?
NAR'ın Freddie Mac verilerine dayandırdığı rakamlara göre 30 yıl vadeli sabit faizli ipotek kredisinin ortalaması Ekim'de yüzde 7,33 oldu. Bu oran Eylül'de yüzde 6,86, bir yıl önce yüzde 6,25'ti. Freddie Mac'in 19 Kasım'da açıkladığı haftalık veriye göre 30 yıllık ortalama faiz, dört haftalık düşüşün ardından yüzde 7,11'den yüzde 7,28'e yükseldi.
NAR Baş Ekonomisti Lawrence Yun, "İpotek faizleri 2000'den bu yana en yüksek seviyelerine çıkmışken ev almak zor" dedi. Yun, 2023'teki tek bir ayı bu değerlendirmenin dışında tuttu. NAR'ın konut alınabilirlik endeksi bir yıl önceki 107,3'ten 100,7'ye geriledi.
Yun, bekleyen satışlara ilişkin açıklamasında "Ekim, ipotek faizleri zirveyi görmüş göründüğünden bu konut döngüsünde sözleşme imzalarının dip noktası olabilir" dedi. Üst üste iki ay rekor düşük gelen sözleşme sayısının yılın son çeyreğinde satış kapanışlarının çok zayıf kalacağına işaret ettiğini belirten Yun, yıllık ikinci el konut satışlarının 1990'ların ortasından bu yana en düşük seviyede gerçekleşebileceğini söyledi.
Yun, ABD nüfusu yaklaşık 75 milyon artmışken satışların otuz yıl önceki seviyelere inmesini "biraz şaşırtıcı" bulduğunu ekledi. Ekonomiste göre istihdam artışının sürdüğü bir dönemde satışların bu kadar zayıf seyretmesi, faizler düştüğünde önemli bir birikmiş talebin devreye girebileceğini gösteriyor.