ABD'de hükümetin kapanma riski: Bütçe için son tarih 11 Aralık

- Federal hükümetin bütçesi 11 Aralık 2026'da sona eriyor; anlaşma olmazsa 12 Aralık'ta kapanma başlıyor.
- Demokratlar, bütçe tarihini İran savaşını sona erdirmek için kullanıp kullanmama konusunda bölünmüş durumda.
- Cumhuriyetçi Senatör Ron Johnson, finansmanın savaşın bitmesine bağlanmasını reddetti.
ABD Kongresi, federal hükümetin 11 Aralık'ta kapanmasını önleyecek bütçe anlaşması için zamana karşı yarışırken İran savaşının finansmanı iki partiyi de bölüyor. Bazı Demokratlar bütçe tarihini savaşı durdurmak için baskı aracı olarak kullanmayı savunurken Cumhuriyetçiler finansmanın savaşa bağlanmasına karşı çıkıyor.
Federal kurumlar şu anda Başkan Donald Trump'ın 2 Eylül'de imzaladığı geçici bütçe yasasıyla çalışıyor. Beyaz Saray'ın açıklamasına göre H.R. 6500 sayılı "2027 Geçici Ödenekler ve Uzatmalar Yasası", federal kurumlara 11 Aralık 2026'ya kadar kaynak sağlıyor. Bu tarihe kadar yeni bir yasa çıkmazsa ödenekler 12 Aralık'ta sona erecek.
İran savaşı finansmanı neden bütçeyi bölüyor?
Senato Bütçe Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Senatör Ron Johnson, hükümet finansmanının İran'daki çatışmanın sona ermesine bağlanmasını kesin bir dille reddetti. Johnson, NPR'a yaptığı açıklamada "Savaşı kapatmayacağız" dedi ve savaş kararının "Başkan Trump'ın yetkisi" olduğunu, Trump'ın anayasal yetkisini kullandığını söyledi.
Johnson, savunma harcamalarını Demokrat oyu olmadan geçirmeye imkân tanıyan bütçe uzlaşısı (reconciliation) yolu yerine Demokratlarla müzakere edilmiş bir anlaşmayı tercih ettiğini belirtti. Şükran Günü tatili öncesindeki görüşmeler için "Onlara bir şans daha vereceğiz" diyen Johnson, sürekli geçici bütçelerle idare etmenin ordunun modernizasyonunu ve silah alımlarını aksattığını savundu. Johnson ayrıca bir kapanmanın Noel'den haftalar önce yüz binlerce federal çalışanın izne çıkarılmasına ya da maaşlarının gecikmesine yol açabileceği uyarısında bulundu.
Demokratlar kapanma riskinde bölünmüş
Ocak ayında Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu devralacak Demokratlar, bütçe tarihini savaşı sona erdirmek için kullanıp kullanmama konusunda ayrışıyor. Maryland Senatörü Chris Van Hollen, Trump'ı savaşı bitirmeye zorlamak için kapanma seçeneğini gündeme getirdi. Partinin diğer bazı isimleri ise aralık ayında kapanma riskini göze almak istemediklerini açıkladı.
Florida Temsilcisi Jared Moskowitz, aralık ayında bir kapanmaya karşı olduğunu ve "şu anda kırmızı çizgi çekmememiz gerektiğini" söyledi. Maryland Valisi Wes Moore da Demokratları İran savaşı finansmanı nedeniyle hükümeti kapatmaya karşı uyardı.
Senato'da çoğu yasanın geçmesi için 60 oy gerekiyor; bu da iki partinin uzlaşmasını zorunlu kılıyor. Demokratların ve bazı Cumhuriyetçilerin desteklediği, bölgede Kongre onayı olmayan çatışmalardaki askerlerin geri çekilmesini öngören bağlayıcı olmayan savaş yetkileri tasarısı bu hafta Senato'da yeterli oyu alamadı.
Savunma paketi gerilimi artırıyor
Müzakereleri zorlaştıran bir diğer konu, Trump yönetiminin seçim sonrası dönemde Kongre'den geçirmek istediği yaklaşık 350 milyar dolarlık savunma paketi. Bazı Cumhuriyetçi senatörlerin, paketin bütçe uzlaşısı yoluyla geçirilmeye çalışılmasının aralık ayında kapanma ihtimalini artıracağı uyarısında bulunduğu bildirildi. Demokratların kısa vadeli bir uzatmayla bütçeyi 2027'nin başına taşımak, Cumhuriyetçilerin ise daha uzun süreli bir finansman istediği belirtiliyor.
Hükümet kapanırsa hangi federal hizmetler etkilenir?
Aralık ayında bir kapanma yaşanması halinde bu, 2026'daki üçüncü kapanma olacak. Yıl içinde 31 Ocak–3 Şubat arasında dört gün süren kısmi bir kapanma yaşanmış, ardından İç Güvenlik Bakanlığı'nı (DHS) kapsayan ve 14 Şubat'tan 30 Nisan'a kadar 76 gün süren kapanma havalimanlarında uzun kuyruklara yol açmıştı. Ekim–Kasım 2025'te ise hükümet 43 gün kapalı kalmıştı.
Kapanma dönemlerinde Sosyal Güvenlik, Medicare ve Medicaid ödemeleri sürüyor; "zorunlu" sayılan personel ise maaşsız çalışmaya devam ediyor. Başvuru ücretleriyle finanse edilen USCIS, geçmiş kapanmalarda büyük ölçüde çalışmasını sürdürmüştü. Ancak milli parklar, bazı federal hizmetler ve E-Verify gibi programlar kapanmalardan etkileniyor.