ABD Gündemi

ABD'de Beyaz Saray'dan Kongre ifadelerine onay şartı, GAO'ya Trump'ın adayı

Washington'daki Kongre salonunda boş bir kürsü, mikrofon ve su bardağı; arka plandaki pencereden Beyaz Saray görünüyor (temsilî görsel)

ABD'de Beyaz Saray, federal kurum çalışanlarının Kongre komitelerinde ifade vermeyi kabul etmeden önce Beyaz Saray'dan onay almasını zorunlu kıldı. Beyaz Saray Hukuk Müşaviri Will Scharf'ın 16 Kasım tarihli, kurumların baş hukuk müşavirlerine gönderilen bir sayfalık notuna göre, hiçbir kurum personeli Beyaz Saray Hukuk Müşavirliği ve Yasama İşleri Ofisi'nin onayı olmadan bir kongre komitesinde ifade vermeyi kabul edemeyecek.

Başkan Donald Trump, 20 Kasım 2026'da imzaladığı başkanlık kararnamesiyle benzer bir yükümlülüğü federal yüklenicilere de getirdi. Kararnameye göre federal hükümetle sözleşmesi olan şirketler ve alt yükleniciler, yürütmeyle yaptıkları iş ya da yazışmalarla ilgili mevcut veya gelecekteki her Kongre talebini Beyaz Saray'a ve sözleşme yaptıkları kuruma derhal bildirecek, yürütme ayrıcalığı kapsamındaki bilgilerin korunması için ilgili kurumlarla koordinasyon sağlayacak. Kurallara aykırı davranan şirketler için sözleşme feshi ve ihaleden men seçenekleri değerlendirilebilecek; kararname bu yaptırımları otomatik olarak öngörmüyor.

Notta, Kongre ile diğer temaslara ilişkin “ek talimatın yakında geleceği” de belirtildi. Düzenleme, Kasım seçimlerinin ardından Ocak ayında Temsilciler Meclisi'nde komite başkanlıklarını devralacak Demokratların Trump yönetimine yönelik çok sayıda soruşturma ve celp hazırlığı içinde olduğu bir döneme denk geldi.

Axios'a konuşan ve adı açıklanmayan bir Beyaz Saray yetkilisi, “Trump yönetimi şantajla, yıldırmayla ya da tehditle boyun eğdirilmeyecek” dedi. Scharf, bir hafta önce Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi'nin gelecek dönem başkanı olması beklenen Demokrat Temsilci Robert Garcia'ya gönderdiği mektupta da Demokratları “keyfi ve kötüye kullanıma dayalı tehditlerle” suçlamış, hukuka aykırı celplerin “ayrıca soruşturulmayı gerektirebileceğini” yazmıştı. Garcia ise mektubun yönetimin saklayacak bir şeyi olduğunu düşündürdüğünü, Kongre'nin denetim yetkisinin Beyaz Saray'ın izninden değil Anayasa'dan geldiğini söyledi.

GAO başdenetçiliğine Beyaz Saray'dan aday

Aynı hafta Kongre'nin denetim kurumu Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi'nin (GAO) başına Beyaz Saray'dan bir isim aday gösterildi. Trump, 16 Kasım'da Beyaz Saray Yönetim ve Bütçe Ofisi'nin (OMB) yönetimden sorumlu direktör yardımcısı Eric Ueland'ı 15 yıllık görev süresi olan Comptroller General (Başdenetçi) makamına aday gösterdi. GAO, federal harcamaları ve kurumların yasalara uyumunu Kongre adına denetliyor.

Senato İç Güvenlik ve Hükümet İşleri Komitesi, Ueland'ı 19 Kasım'da 13 adayın birlikte dinlendiği oturumda sorguladı. Ueland, komiteye sunduğu açılış konuşmasında başdenetçinin görevinin “olguları toplamak, yasayı anlamak ve ardından gördüğünü söylemek” olduğunu belirtti. Sorular sırasında da “Burada kimsenin adamı, kuklası ya da uşağı olarak bulunmuyorum” dedi.

Komitenin Demokrat üyesi Senatör Gary Peters, komitenin yayımladığı açıklamada “Eric Ueland yalnızca iki partinin ortak tercihi olmamakla kalmıyor, Kongre'nin tercihi bile değil” dedi. Peters, Ueland'ın Trump tarafından seçildiğini ve Kongre üyeleriyle görüşülmeden üç gün önce aday gösterildiğini söyledi. Peters daha önce yaptığı yazılı açıklamada da adaylığa karşı oy vereceğini duyurmuştu.

Yasa, başdenetçi için Kongre komisyonunun aday önermesini istiyor

Federal yasaya göre başdenetçiyi Başkan atıyor, Senato onaylıyor. Ancak iki partiden ve iki meclisten 10 üyeli bir komisyonun Başkan'a en az üç aday önermesi gerekiyor. Bu süreç 1980'den bu yana üç kez uygulandı. Görevden 2025 sonunda emekliye ayrılan Gene Dodaro, 2010'da bir yılı aşan bir sürecin ardından Senato'da oybirliğiyle onaylanmıştı. Dodaro'nun ayrılmasından bu yana kurumu vekâleten Orice Williams Brown yönetiyor.

Komite Başkanı Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul, Demokratların “bir yılları olduğunu” ancak hiç isim önermediklerini savundu. Cumhuriyetçi Senatör James Lankford ise Beyaz Saray'ın “yasanın lafzına uyduğunu” ancak “ruhuna tamamen uyduğundan emin olmadığını” söyledi. Peters, GAO'nun OMB'nin Ödenek Dondurma Kontrol Yasası'nı (Impoundment Control Act) ihlal ettiğini tespit eden bir düzine raporunu hatırlattı. Ueland, bu raporları bilerek okumadığını ve GAO'nun bulgularını önceden yargılamayacağını söyledi.

Komitenin adaylığı Senato Genel Kurulu'na gönderip göndermeyeceğine ilişkin oylamanın Aralık başında yapılması bekleniyor; kesin bir tarih açıklanmadı.

📬 Eyaletinizdeki Türk etkinlikleri, ilanları ve fırsatları her hafta e-postanızda

Ücretsiz. Yalnızca seçtiğiniz eyalete göre: yaklaşan etkinlikler, yeni ilanlar, Türk işletmelerinin kampanyaları ve önemli uyarılar.

Bir haber mi var?

Çevrenizde olan bir gelişmeyi Alaturka'ya WhatsApp'tan bildirin.

Haber bildir
Haber bildir