Trump'ın BBC'ye açtığı 10 milyar dolarlık hakaret davası sürecek; bir talep reddedildi

ABD'de Florida Güney Bölgesi Federal Mahkemesi Yargıcı Jeffrey T. Kuntz, Başkan Donald Trump'ın İngiliz yayın kuruluşu BBC'ye karşı açtığı 10 milyar dolarlık hakaret davasının devam etmesine karar verdi. 10 Kasım'da kayda geçen kararla BBC'nin davanın düşürülmesi talebi kısmen reddedildi: Trump'ın hakaret iddiası yargılama aşamasına geçerken Florida tüketici koruma yasasına dayanan ikinci talebi düşürüldü.
Mahkemenin 10 Kasım tarihli kararında hakaret iddiasının bu aşamada yeterince ortaya konduğu, nihai ispatın ilerleyen yargılama aşamalarına bırakıldığı belirtildi.
Dava, BBC'nin Panorama programı kapsamında 2024 başkanlık seçiminden bir hafta önce, 28 Ekim 2024'te yayımladığı “Trump: A Second Chance” (Trump: İkinci Şans) belgeseline dayanıyor. Belgeselde Trump'ın 6 Ocak 2021'de Kongre binası baskını öncesinde Washington'da yaptığı konuşmanın, aralarında yaklaşık 55 dakika bulunan iki bölümü birleştirilerek tek cümle gibi verilmişti. Dava, mahkeme kayıtlarında 1:25-cv-25894 numarasıyla görülüyor.
Mahkeme: Kurgu, konuşmadan farklı bir ifade yarattı
Kuntz kararında BBC'nin yalnızca bir alıntıyı değiştirmediğini, iki ifadeyi birleştirerek yeni bir alıntı oluşturduğunu yazdı. Yargıç, “Bu, kenarlardan kırpmak değil, konuşmada söylenenden farklı bir şey yaratmaktı” ifadesini kullandı. BBC, düzenlemenin yetmiş dakikalık bir konuşmayı birkaç saniyeye sığdırmak için yapılan sıradan bir kurgu olduğunu savunmuştu; mahkeme bu savunmayı kabul etmedi.
ABD hukukunda kamuya mal olmuş kişilerin açtığı hakaret davalarında “gerçek kötü niyet” (actual malice) şartı aranıyor: davacı, yayıncının bilginin yanlış olduğunu bildiğini ya da gerçeği pervasızca göz ardı ettiğini kanıtlamak zorunda. Kuntz, Trump'ın bu şartı dava dilekçesinde makul biçimde ortaya koyduğuna hükmetti; iddiaların kanıtlanıp kanıtlanamayacağının ise yargılamanın ilerleyen aşamasında belirleneceğini belirtti.
Kararda, medya kuruluşlarına karşı açılan davalarda zararın varsayılamayacağı ve Trump'ın fiilî zararı ortaya koyması gerektiği hatırlatıldı. Yargıç, seçimden kısa süre önce yayımlanan belgeselin itibar kaybına yol açtığı iddiasını bu aşama için yeterli buldu. Belgeselin ticari bir faaliyet sayılamayacağını belirten mahkeme, Florida'nın Aldatıcı ve Haksız Ticari Uygulamalar Yasası'na (FDUTPA) dayanan talebi ise reddetti.
BBC karara şaşırdığını, Trump zafer kazandığını açıkladı
BBC yaptığı açıklamada, “Bu karara şaşırdık ancak mahkemenin yetkisine saygı duyuyoruz ve davanın bir sonraki aşamaya geçeceğini not ediyoruz” dedi. Kurum, tutumundan emin olduğunu ve uygun hukuki süreç içinde yanıt vermeye devam edeceğini bildirdi.
Trump ise Truth Social'daki paylaşımında kararı “büyük bir zafer” olarak nitelendirdi ve “Amerikan halkını aldatmaya çalışan herkese karşı mücadele etmeye ve onları yenmeye devam edeceğiz” diye yazdı.
Belgeseldeki kurgu tartışması geçen yıl Kasım ayında BBC'de üst düzey istifalara yol açmış, Genel Müdür Tim Davie ve haber biriminin başındaki Deborah Turness görevlerinden ayrılmıştı. BBC, düzenleme için özür dilemiş ancak hakaret iddiasını kabul etmemişti. Trump davayı Aralık 2025'te Florida'daki federal mahkemede açmıştı.
Davada Ekim sonunda bir sulh yargıcının (magistrate judge), Trump'ın 11 Aralık'a kadar BBC avukatlarının sorularını yanıtlayacağı yeminli ifade (deposition) vermesine, aksi halde yaptırımla karşılaşabileceğine hükmettiği bildirildi.