ABD, bazı Afgan göçmenleri Pakistan üzerinden sınır dışı etmeyi planlıyor

ABD'de gözaltında tutulan Afgan göçmenlerin, Louisiana'dan kalkacak bir charter uçağıyla önce Pakistan'a, oradan da Afganistan'a gönderilmesi planlanıyor. Associated Press'in (AP) ulaştığı mühürlü mahkeme belgelerine göre ilk uçuşun bu hafta yapılması bekleniyor. Göçmen hakları örgütleri, sınır dışı edilecekler arasında ABD ordusuyla çalışmış kişilerin yakınlarının da bulunabileceğini ve bu kişilerin Taliban'ın misillemesiyle karşı karşıya kalabileceğini söylüyor.

Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Bürosu'nun (ICE) üst düzey bir yetkilisinin federal mahkemeye sunduğu beyanda, Louisiana'nın Alexandria kentinden Pakistan'a uçacak bir charter seferden ve buradan "Afganistan'a devam edecek nakil"den söz ediliyor. ICE'ın Alexandria'da gözaltı ve sevk tesisleri bulunuyor.

Belgelere göre uçuş en erken pazartesi yapılabilir. İnsan hakları örgütü Human Rights First ise Afgan göçmenleri taşıyacak Louisiana–Pakistan seferinin salı gününe planlandığını doğruladığını açıkladı. Oklahoma'da görülen ayrı bir federal davada da savcılar, başka bir Afgan göçmenin önümüzdeki hafta içinde Afganistan'a gönderileceğini mahkemeye bildirdi.

Uçaktaki kişi sayısı açıklanmadı

Kaç kişinin sınır dışı edileceği resmî olarak açıklanmadı. The New York Times uçakla "onlarca" Afgan'ın gönderileceğini yazarken bazı yayınlarda bu sayı 150 olarak verildi. Göçmenlerin daha önce hangi gözaltı merkezlerinden Louisiana'ya nakledildiği de netlik kazanmadı.

İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) sözcüsü, ICE'ın operasyon güvenliği ve personelin güvenliği gerekçesiyle gelecekteki sınır dışı operasyonları hakkında yorum yapmadığını söyledi. Pakistan'ın Washington Büyükelçiliği ise konuyla ilgili sorulara yanıt vermedi.

ABD'nin Taliban yönetimiyle resmî diplomatik ilişkisi bulunmuyor. Washington'ın Afganistan'a doğrudan sefer düzenleyememesi, Pakistan üzerinden izlenen rotanın başlıca nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Trump yönetimi bu yıl bazı Afganları ve başka ülkelerin vatandaşlarını Orta Afrika Cumhuriyeti gibi üçüncü ülkelere de göndermişti.

Demokrat senatörlerden ve gazilerden tepki

Afganların ABD'ye tahliyesi için çalışan #AfghanEvac grubunun başkanı, ABD Donanması gazisi Shawn VanDiver plan için "Kesinlikle vicdansızca" ifadesini kullandı. Human Rights First'ten Savitri Arvey de yönetimin "Afganlara yönelik eşi görülmemiş bir toplu sınır dışı uçuşu" planladığını söyledi.

New Hampshire Senatörü Jeanne Shaheen, yönetimin yüzlerce Afganı sınır dışı etmeyi planlamasını "kınanacak bir adım" olarak nitelendirdi. Connecticut Senatörü Richard Blumenthal ise yönetimin bu kişilere verilen sözden döndüğünü ve onları "olası işkence ve ölüme" gönderdiğini savundu. Her iki senatör de Demokrat.

Pek çok sınır dışı davasında göçmenlik hâkimleri, kişinin ülkesine dönmesi hâlinde hayatının tehlikeye gireceğine hükmedebiliyor. Afganistan'a gönderilmesi planlanan kişilerden herhangi birinin böyle bir koruma kararı olup olmadığı belgelerden anlaşılmıyor.

Katar'daki kampta binden fazla Afgan bekliyor

Trump, ikinci döneminin başında Biden yönetimi döneminde başlatılan Afgan yeniden yerleşim programını askıya almıştı. Mülteci kabulündeki değişiklikler, ABD'ye gelmek için onay bekleyen binlerce Afganı farklı ülkelerde beklemede bıraktı.

Bunların bir kısmı Katar'daki Camp As Sayliyah'ta bulunuyor. 30 Eylül'de kapanması planlanan kamp, eylülde alınan kararla dokuz ay daha açık tutuluyor. Kampta, ABD'nin Afganistan'daki savaşında destek vermiş ya da ABD askerlerinin yakını olan binden fazla Afgan kalıyor.

Afganistan için verilen Geçici Koruma Statüsü (TPS) de 2025'te sona erdirilmişti. Statünün güncel durumu ve diğer ülkeler için geçerli TPS kararları USCIS'in TPS sayfasında yer alıyor.