Trump Yönetimi, 154.000 Federal Çalışanı “Çalışmadan Maaş” Karşılığında İşten Çıkarttı!

Trump yönetimi, ABD kamu sektöründe büyük bir dönüşüm başlattı. The Washington Post’un anonim kaynaklara dayandırdığı habere göre, 154.000’den fazla federal çalışan, “ertelemeli istifa” (deferred resignation) programı kapsamında gönüllü olarak işten ayrıldı veya erken emekli oldu.

Bu sayı, ABD sivil federal çalışanlarının yaklaşık %6,7’sini oluşturuyor. Program, özellikle NASA, IRS, Eğitim Bakanlığı ve Enerji Bakanlığı gibi kurumların yapısını kökten değiştirdi. Ancak Ofis of Personnel Management (OPM), bu çalışanlara ödenen maaş, faydalar ve programın uzun vadeli maliyeti konusunda net bir bilgi veremedi.

🔄 “Ertelemeyle İstifa” (Deferred Resignation) Nedir?

Ertelemeyle istifa, çalışanın resmi olarak işten ayrılmasına izin verilmesi, ancak belirli bir süre boyunca maaş ve faydalarının devam etmesi anlamına gelir. 📌 Nasıl Çalışır?

• Çalışan, “İşten ayrılacağım ama son 6-12 ay boyunca maaş alacağım” der
• Devlet, bu süreyi “yapısal dönüşüm” ve “yeniden yapılanma” için kullanır
• Çalışan, bu süre zarfında başka iş arayabilir veya emekli olabilir
• Ama hiçbir görevi yoktur, yani “çalışmadan maaş” alır

Bu model, ABD’de nadir kullanılan, ancak 2025 itibarıyla Trump ekibinin tercih ettiği bir yumuşak işten çıkarma yöntemidir.

📊 154.000 Kim? %6,7 Ne Anlama Geliyor?

• ABD’de toplam sivil federal çalışan sayısı: ~2,3 milyon (2025 itibarıyla)
• 154.000 kişi, bu sayının %6,7’si
• Bu, iki büyük kurumun tamamını işten çıkartmaya eşdeğer 📌 Karşılaştırma:
  • NASA: ~18.000 çalışan
  • IRS: ~90.000 çalışan
  • Eğitim Bakanlığı: ~4.000 çalışan

Bu nedenle, program özellikle bu kurumlarda yönetim boşlukları, bilgi kaybı ve yeni işe alım zorunluluğu yarattı.

🚀 NASA ve IRS Nasıl Etkilendi?

NASA: Teknik Bilgi Kaybı

• Uzay programlarında uzman mühendisler ve bilim insanları ayrıldı
• Özellikle ay ve Mars projeleri gecikebilir
• Yeni nesil çalışanlarla bilgi aktarımı zorlaştı

IRS: Vergi Sistemi Zayıfladı

• Denetim, teknoloji ve müşteri hizmetleri birimlerinde yoğun ayrılmalar
• 2025 vergi sezonunda gönderi gecikmeleri ve telefon hattı tıkanıklığı yaşandı
• Uzmanlar, “IRS’in operasyonel kapasitesi ciddi darbe aldı” diyor

💸 Devlet Neden “Çalışmayanlara” Maaş Ödüyor?

Bu program, doğrudan işten çıkarma (layoff) yerine gönüllü ayrılığı teşvik etmek için tasarlandı. 📌 Neden Bu Yöntem?

• Federal çalışanlar iş güvencesine sahip, doğrudan işten çıkarma zor
• Sendikalar ve kamuoyu tepkisi riski var
• “Erteleme” ile hukuki ve siyasi baskı azalır
• Aynı zamanda bürokrasiyi küçültme sinyali verilir

Ancak maliyeti tartışmalı:

• Her çalışan ortalama yılda $85.000 maaş + fayda alıyor
• 154.000 kişi × 6-12 ay → 10-15 milyar dolar arası maliyet tahmini

OPM, bu rakamı doğrulamadı.

⚖️ Uzun Vadeli Etkiler: Verimlilik mi, Yoksa Zayıflık mı?

Programın iki yüzü var:

Avantaj	Riskler
Bürokrasiye yenilik getirir	Uzman bilgi kaybı
Maaş yükü uzun vadede düşer	Kısa vadede maliyet artar
Yeni nesil işe alımına kapı açar	Hizmet kalitesi düşebilir
Politik mesaj: “Devleti küçültme”	Kurumsal hafıza zayıflar

Uzmanlar, “Bu, hızlı bir dönüşüm, ama kalıcı mı, verimli mi, tartışılır” diyor.

🔮 Gelecek: Yeni Yönetim Ne Yapacak?

2025 sonrası için iki senaryo:

• Devam edilirse: Daha fazla kurum etkilenecek (FDA, CDC, DHS)
• Durdurulursa: Ayrılanların yerine hızlı işe alım yapılacak

Ancak yeni çalışanlar yetiştikçe, federal hizmetlerin kalitesi uzun süre tartışmaya açık kalacak.