ABD'de Trump: İsrail'e yıllık 4 milyar dolarlık ABD yardımını yıl sonunda keseceğiz

ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin İsrail'e her yıl sağladığı yaklaşık 4 milyar dolarlık yardımın bu yılın sonunda kesileceğini açıkladı. Trump, ara seçim günü olan salı sabahı Fox News'te yayımlanan Fox & Friends programına verdiği röportajda, kararın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile konuşularak alındığını söyledi.

“İsrail'e 4 milyar dolar veriyorduk, hâlâ veriyoruz, ama yıl sonunda kesiliyor” diyen Trump, İsrail'in bu paraya ihtiyacı olmadığını savundu: “İhtiyaçları yok. İsrail çok gelişen bir ülke.”

Trump, konuyu Netanyahu'nun gündeme getirdiğini belirterek “Bibi Netanyahu bana geldi, bunu birkaç yıldır konuşuyoruz çünkü çok büyük bir para” dedi. Yardımın biçimine ilişkin olarak “Bunu takas olarak da görebilirsiniz, askerî yardım ya da nakit olarak da” diyen Trump, İsrail'in ABD'den silah satın almayı sürdürebileceğini söyledi.

Trump ayrıca İsrail'e yapılan yardımın Demokratların seçim kampanyasında kullandığı bir argümana dönüştüğünü öne sürdü ve Michigan'daki Senato yarışının Demokrat adayı Abdul El-Sayed'i örnek gösterdi.

Mevcut anlaşma 2028'e kadar yılda 3,8 milyar dolar öngörüyor

ABD'nin İsrail'e yardımı, 2016'da Obama yönetimiyle imzalanan 10 yıllık mutabakat zaptına dayanıyor. Beyaz Saray'ın o dönem yayımladığı bilgi notuna göre anlaşma 2019–2028 mali yıllarını kapsıyor ve toplam 38 milyar dolar öngörüyor. Bu tutarın yılda 3,3 milyar doları Dış Askerî Finansman (FMF), 500 milyon doları füze savunma programları için ayrılıyor.

Trump'ın açıkladığı takvim, yardımın anlaşmanın süresi dolmadan iki yıl önce sona ermesi anlamına geliyor. Trump, kararın nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntı vermedi. Askerî yardımın fonları Kongre'nin her yıl çıkardığı bütçe yasalarıyla sağlanıyor. Netanyahu'nun ofisinden açıklamaya ilk aşamada yorum gelmedi.

Netanyahu haziranda “sıfıra inmesini istiyorum” demişti

Netanyahu, ABD yardımının azaltılmasını daha önce de dile getirmişti. İsrail Başbakanı 3 Haziran 2026'da CNBC'ye verdiği röportajda sürecin “Trump yönetiminin son iki yılında” başlamasını istediğini söylemiş, “Azalmaya devam etmesini, sıfıra inmesini istiyorum, çünkü olgunluk çağına geldik” demişti. Netanyahu, yardım yerine bir “ortaklık” modeline geçilmesini ve bunun yeni mutabakat zaptına yansıtılmasını önermişti.

Netanyahu, CBS'in 60 Minutes programına verdiği röportajda da İsrail'in ABD askerî yardımına bağımlılığını önümüzdeki on yılda azaltmayı hedeflediğini söylemişti.

İsrail muhalefetinden tepki

İsrail'de muhalefetteki Demokratlar partisinin lideri Yair Golan, X'te yaptığı paylaşımda kararı eleştirdi. Golan, İsrail'in savunma harcamalarının “muazzam boyutlara ulaştığı” bir dönemde yardımın kesilmesinin “İsrail'in güvenliğine ve ülkedeki yaşam kalitesine ağır bir darbe” olduğunu söyledi.

“Sorumlu bir başbakan Amerikan yardımını artırmak için mücadele eder, onu ortadan kaldırmak için değil” diyen Golan, güvenlik ihtiyaçlarının mali yükünün İsrail vatandaşlarına kalacağını savundu.

ABD'nin İsrail'e verdiği askerî destek, 2023'te başlayan Gazze savaşından bu yana ABD kamuoyunda da tartışılıyor. 2025'te yayımlanan bir araştırma, Biden ve Trump yönetimlerinin savaşın başlamasından sonraki iki yılda İsrail'e en az 21,7 milyar dolar askerî yardım sağladığını ortaya koymuştu.

Trump'ın açıklaması, ABD ile İran arasındaki çatışmanın sürdüğü ve ABD'de ara seçimler için oyların kullanıldığı güne denk geldi.