NASA Ay üssüne yük taşımak için 8 şirket seçti: Sözleşme tavanı 10 milyar dolar

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Ay'ın güney kutbunda kurulması planlanan kalıcı üs için sekiz şirketi, toplam üst sınırı 10 milyar dolar olan yeni bir yük taşıma sözleşmesine dahil etti. Ajans, kararı 7 Kasım Cumartesi günü Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nde düzenlenen MAX POWER havacılık fuarında duyurdu.

CLPS 2 adı verilen sözleşmede yer alan şirketler Blue Origin, Firefly Aerospace, Intuitive Machines, ispace-U.S., Lockheed Martin Space, Northrop Grumman Space Systems, SpaceX ve Voyager Technologies. NASA'ya göre sözleşme 10 yıllık, çok yükleniciye açık, miktarı önceden belirlenmemiş bir çerçeve anlaşma. 10 milyar dolar, şirketlere ödenmiş bir tutar değil; ileride verilecek görev siparişlerinin toplam üst sınırı. Şirketler bu siparişler için birbiriyle yarışacak.

Seçilen şirketler, NASA'nın bilim, teknoloji ve altyapı yüklerini Ay yüzeyine taşıyacak iniş araçlarını yönetecek, inşa edecek ve işletecek. NASA, CLPS 2 kapsamındaki ilk görev siparişlerinin değerini ya da tarihini henüz açıklamadı.

NASA Başkanı Jared Isaacman, açıklamada "Ay Üssü'nü görev görev inşa ediyoruz" dedi. Isaacman, "Astronotlarımız Ay'a döndüğünde, Ay Üssü'nün ilk parçaları onları yüzeyde bekliyor olacak" ifadesini kullandı.

İlk sözleşmenin tavanı 4,2 milyar dolara çıktı

NASA, ilk Ticari Ay Yükü Hizmetleri (CLPS) sözleşmesinin değerini de 2,6 milyar dolardan 4,2 milyar dolara yükseltti. Ajansa göre artış, Ay Üssü'nün birinci aşama hedeflerine ayrıldı. İlk sözleşme Kasım 2028'e kadar yürürlükte kalacak; verilmiş teslimatların tamamlanması için Kasım 2033'e kadar ek süre tanındı.

NASA, PROMISE gezginini 2028 sonunda fırlatmayı hedefliyor

Aynı gün NASA, Ay'ın güney kutbuna gönderilecek altı tekerlekli PROMISE gezgininin taşınması için Blue Origin'e 94 milyon dolarlık temel sözleşme verdi. Performansa bağlı opsiyonla 140 milyon dolar daha ödenebilecek. Blue Origin, gezgini Mark 1 iniş aracıyla Ay yüzeyine indirecek.

NASA'nın açıklamasına göre nükleer enerjiyle çalışacak gezgin, uzun Ay gecelerinde ve güneş ışığı hiç almayan kalıcı gölgeli bölgelerde çalışabilecek. Gezgini, NASA'nın Kaliforniya'daki Jet İtki Laboratuvarı (JPL), Mars'taki Curiosity ve Perseverance gezginlerinden kalan yedek uçuş parçaları ve test modelleriyle üretecek. Fırlatma 2028'in sonuna hedefleniyor; görevin 18 ay sürmesi planlanıyor.

Gezginde yaklaşık 1 metre derinlikten toprak örneği alabilecek bir matkap, spektrometreler, sıcaklık ve radyasyon sensörleri, kameralar ve otonom sürüş sensörleri bulunacak.

Fırlatmalar için 1,3 milyar dolarlık sipariş

NASA, Ay Üssü'ne yük taşınması için Arrow Science and Technology, Blue Origin ve Impulse Space'e toplam yaklaşık 1,3 milyar dolar değerinde altı görev siparişi verdi. Siparişlerde roket fırlatmak ile yükü Ay yüzeyine indirmek farklı aşamalar. Yörüngeler arası taşıma araçları yükü Dünya ile Ay arasındaki uzayda istenen noktaya götürecek. Yüzeye son inişi ise iniş araçları gerçekleştirecek. Bu görevlerde New Glenn, Terran R ve Falcon 9 roketleri kullanılacak. Görevlerden biri CAPSTONE 02 uydusunu taşıyacak.

SpaceX ise 2028'de bir Starship ile Dünya ve Ay arasındaki bölgeye iletişim uyduları fırlatacak bir gösterim görevi için seçildi. Ay yüzeyinde kurulacak küçük güç ve iletişim kulesi için de Honeybee Robotics, Redwire ve Yank Technologies'e enerji depolama, güç üretimi ve kablosuz enerji aktarımı alanlarında görev verildi. Bu parçalar Alabama'nın Huntsville kentindeki Marshall Uzay Uçuş Merkezi'nde birleştirilip test edilecek.

Ay Üssü Programı Yöneticisi Carlos García-Galán, programın başlamasından bu yana geçen sekiz ayda Ay yüzeyinde kalıcı bir üs kurma hedefinde büyük adımlar atıldığını söyledi. NASA, entegre güç sistemleri için ayrı bir ihaleye 2027'nin başında çıkmayı planlıyor. Program hakkındaki ayrıntılar NASA'nın Ay Üssü sayfasında yer alıyor.