ABD'de 11 Eylül sanığı Halid Şeyh Muhammed'in başvurusuna Yüksek Mahkeme'den ret

ABD Yüksek Mahkemesi, 11 Eylül saldırılarının planlayıcısı olmakla suçlanan Halid Şeyh Muhammed'in iptal edilen itiraf anlaşmasını geri getirme başvurusunu reddetti. Karar, Muhammed ve iki sanık arkadaşı için idam cezası istenebilecek davanın Guantanamo'daki askerî komisyonda sürmesi anlamına geliyor.

Mahkeme, 19 Ekim tarihli emir listesinde "Mohammad v. United States" (26-13) dosyasını incelemeyi kabul etmedi ve gerekçe açıklamadı. Listeye göre Yargıç Brett Kavanaugh karara katılmadı.

İtiraf anlaşması neydi?

Pentagon, Temmuz 2024'ün sonunda Halid Şeyh Muhammed, Velid bin Attaş ve Mustafa el-Havsavi ile itiraf anlaşmaları yapıldığını duyurdu. Anlaşmalara göre üç sanık suçlarını kabul edecek, karşılığında idam yerine ömür boyu hapis cezası alacaktı. İki gün sonra dönemin Savunma Bakanı Lloyd Austin anlaşmaları geri çekti.

Guantanamo'daki askerî yargıç Kasım 2024'te anlaşmaların geçerli olduğuna karar verdi, ancak hükümet kararı temyize taşıdı. Washington'daki federal temyiz mahkemesi 11 Temmuz 2025'te 2'ye 1 oyla Austin'in anlaşmaları geri çekme yetkisi olduğuna hükmetti ve askerî yargıcın anlaşmalara dayanarak suç kabulü almasını yasakladı. Sanıklar bu karara karşı Yüksek Mahkeme'ye başvurmuştu.

Austin, geri çekme kararında, 11 Eylül sanıklarıyla idam cezasından vazgeçen anlaşmalar yapma sorumluluğunun kararın önemi nedeniyle kendisine ait olması gerektiğini savunmuştu. Saldırılarda yakınlarını kaybeden ailelerin bir bölümü anlaşmalara karşı çıkarken, bir bölümü yıllardır sonuçlanmayan dava için anlaşmayı bir çıkış yolu olarak görmüştü.

Bundan sonra ne olacak?

Yüksek Mahkeme'nin reddiyle temyiz mahkemesinin kararı kesinleşti: itiraf anlaşmaları geçersiz kalıyor ve dava, idam cezasının istenebileceği bir yargılama olarak askerî komisyonda devam ediyor. Sanıkların yargılanması, 2001'deki saldırılardan bu yana çeşitli hukuki tartışmalar nedeniyle defalarca ertelendi.

Halid Şeyh Muhammed 2003'te Pakistan'da yakalandı, CIA'in gizli gözaltı tesislerinde tutulduktan sonra 2006'da Guantanamo'ya getirildi. 11 Eylül 2001'de New York, Washington ve Pennsylvania'daki saldırılarda yaklaşık 3 bin kişi hayatını kaybetmişti.