ABD'de temyiz mahkemesi kararı: Venezuelalıların TPS koruması 6 Kasım'da geri dönebilir

ABD'de geçici koruma statüsünü (TPS) 2025'te kaybeden yüz binlerce Venezuelalı için koruma, Yüksek Mahkeme araya girmezse 6 Kasım'da yeniden yürürlüğe girebilir. San Francisco merkezli 9. Daire Temyiz Mahkemesi, 30 Ekim'de hükümetin alt mahkeme kararını askıya alma talebini reddetti.

Hâkimler Kim McLane Wardlaw, Salvador Mendoza Jr. ve Anthony D. Johnstone'dan oluşan heyet, National TPS Alliance v. Mullin davasındaki tek sayfalık kararında gerekçe açıklamadı. Mahkeme, davanın esasını hızlandırılmış takvimle görmek için ayrı bir karar çıkaracak.

6 Kasım'da ne olacak?

Yüksek Mahkeme, alt mahkemenin Venezuelalılar lehine verdiği kararı Ekim 2025'te gerekçe göstermeden durdurmuştu. Bu durdurma 6 Kasım'da sona eriyor. Hükümetin o tarihten önce Yüksek Mahkeme'ye acil başvuru yapması bekleniyor; mahkeme yeni bir karar vermezse Venezuelalıların TPS koruması dava sürerken geri dönecek.

İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) ve Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS), kararın nasıl uygulanacağını, hangi belgelerin geçerli sayılacağını ve işverenlerin I-9 çalışma izni kontrolünü nasıl yapacağını henüz açıklamadı.

9. Daire, hükümetin en az 21 günlük ek idari durdurma isteğini de reddetti. Mahkeme, davanın esasına ilişkin inceleme için hızlandırılmış bir takvim belirleyeceğini duyurdu. Bu nedenle 30 Ekim kararı davayı bütünüyle sonuçlandırmıyor; geçici korumaya ilişkin hukuk mücadelesi devam ediyor.

Kaç kişiyi ilgilendiriyor?

DHS'nin 2025'teki duyurusuna göre yalnız 2023'teki Venezuela tanımı kapsamında kayıtlı 348.202 kişi bulunuyordu. Davacılar, Yüksek Mahkeme'nin durdurma kararından bu yana binlerce Venezuelalı TPS sahibinin gözaltına alındığını ve sınır dışı edildiğini, bazılarının hiçbir bağı olmadığı üçüncü ülkelere gönderildiğini mahkemeye bildirdi.

Dava nasıl başladı?

Dönemin İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, Venezuela'nın TPS uzatmasını iptal edip ülkenin TPS tanımını sona erdirmişti. National TPS Alliance ve yedi Venezuelalı TPS sahibi Şubat 2025'te dava açtı; davaya daha sonra Haitili TPS sahipleri de katıldı. Alt mahkeme 5 Eylül 2025'te Noem'in yetkisini aştığına hükmetti.

Hükümet, Yüksek Mahkeme'nin Haziran 2026'daki Mullin v. Doe kararının federal mahkemelerin bu davaya bakma yetkisini kaldırdığını savunuyor. Davacılar ise mahkemelerin bakanın yasal yetkisini aşıp aşmadığına karar verebileceğini öne sürüyor.

Davacıların avukatlarından ACLU Kuzey Kaliforniya'dan Emi MacLean, mahkemenin yönetimin sahip olmadığı bir yetkiyi kullanamayacağını kabul ettiğini söyledi.