Pennsylvania Senatosu'na 1915 olaylarını “soykırım” olarak niteleyen karar tasarısı sunuldu

ABD'nin Pennsylvania eyaletinde Senato'ya 13 Ekim 2026'da sunulan SR 384 sayılı karar tasarısı, 1915–1923 olaylarını "Ermeni soykırımı" olarak niteliyor ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde 1,5 milyon Ermeni'nin öldüğünü yazıyor. Tasarı henüz komisyonda; Senato'da oylanmadı, kabul edilmedi.

Metni, eyaletin 25. Senato bölgesini temsil eden Cumhuriyetçi Senatör Cris Dush tek başına sundu. Tasarı aynı gün Senato'nun Kurallar ve Yürütme Atamaları Komisyonu'na (Rules and Executive Nominations) havale edildi.

SR 384'te ne yazıyor?

Tasarının resmî başlığı, "Ermenistan'ın kültürel, tarihî ve dinî önemini ve Pennsylvania'da yaşayan Ermeni Amerikalıların katkılarını tanıyan karar". Metnin büyük bölümü Ermeni kültürüne, alfabesine, Ermeni Apostolik Kilisesi'ne ve Ermeni Amerikalıların ABD'deki katkılarına ayrılmış.

1915 olaylarıyla ilgili iki gerekçe paragrafı var. Birincisi, 1915–1923 olaylarını "Ermeni soykırımı" olarak adlandırıyor ve 1,5 milyon Ermeni'nin hayatını kaybettiğini yazıyor. İkincisi, "soykırım" teriminin tarihte ilk kez bu olaylar için kullanıldığını ve Osmanlı İmparatorluğu'nun bir halkı "kasıtlı olarak yok etme" girişiminde bulunduğunu öne sürüyor.

Karar bölümü ise iki madde içeriyor: Senato'nun Ermenistan'ın önemini ve Ermeni Amerikalıların katkılarını tanıması ve Ermenistan'ı Pennsylvania ile daha yakın ilişkiler kurmaya davet etmesi.

Tasarı hangi aşamada, kabul edilirse ne olur?

Pennsylvania Genel Meclisi'nin resmî kayıtlarına göre tasarı için henüz komisyon toplantısı yapılmadı ve oylama yok. Bu tür Senato kararları yasa değildir; bağlayıcı bir hüküm getirmez, Senato'nun görüşünü ifade eder. Tasarının oylamaya gelip gelmeyeceği komisyonun kararına bağlı.

Tasarının tam metni ve süreci Pennsylvania Genel Meclisi'nin sayfasında: Pennsylvania Senatosu SR 384.

Türkiye'nin tutumu ve ABD'deki önceki kararlar

Türkiye, 1915 olaylarının "soykırım" olarak nitelendirilmesini reddediyor. Ankara, olayların hem Türkler hem Ermeniler için acı bir dönem olduğunu savunuyor ve arşivlerin tarihçilerden oluşan ortak bir komisyonca incelenmesini öneriyor.

Federal düzeyde ABD Temsilciler Meclisi ve Senatosu 2019'da, Başkan Joe Biden ise 2021'de "soykırım" ifadesini kullanmıştı. Pennsylvania'nın da aralarında bulunduğu birçok eyalette bu yönde karar ya da bildiri metinleri daha önce de gündeme geldi.

Pennsylvania, Philadelphia ve Pittsburgh başta olmak üzere kalabalık bir Türk Amerikalı nüfusa ev sahipliği yapıyor. Tasarının komisyon sürecini izlemeye devam edeceğiz.