ABD'de et yiyen parazit alarmı: İlk kez yabani bir geyikte tespit edildi

ABD Tarım Bakanlığı (USDA), canlı dokuyla beslenen New World screwworm (Yeni Dünya kurtçuk sineği) parazitinin ABD'de ilk kez yaban hayatında tespit edildiğini 21 Ekim 2026'da doğruladı. Parazit, Teksas'ın Pecos County bölgesindeki bir av çiftliğinde avcı tarafından vurulan bir dişi wapiti geyiğinde (elk) tespit edildi. Aynı günlerde New Mexico'nun Otero County bölgesinde de 21 Ekim'de bir besi ineğinde vaka doğrulandı.

Kısaca

• USDA, screwworm parazitini ABD yaban hayatında ilk kez 21 Ekim'de Teksas'ta bir wapiti geyiğinde doğruladı.

• New Mexico'nun Otero County bölgesinde bir besi ineğinde de vaka bulundu; çevresinde en az 12,4 mil (20 kilometre) yarıçaplı istila bölgesi oluşturuldu.

• Teksas Hayvan Sağlığı Komisyonu verilerinde 19 ilçede vaka doğrulandı; birçok bölgede hayvan hareketleri izne bağlı.

• Avcılar, çiftlik sahipleri ve evcil hayvan sahiplerinden şüpheli yaraları hemen bildirmeleri isteniyor.

Neden önemli?

Screwworm, açık yaralara ya da vücut boşluklarına yumurta bırakan bir sinek türünün larvasıdır. Larvalar canlı dokuyu yiyerek ilerler; tedavi edilmeyen hayvanlarda ölümcül olabilir. Bu parazit onlarca yıl önce ABD'den tamamen silinmişti, ancak son yıllarda Orta Amerika'dan Meksika üzerinden kuzeye doğru yayıldı. Teksas'taki ilk çiftlik hayvanı vakası 3 Haziran 2026'da Zavala County'de bir buzağıda doğrulanmıştı.

Yaban hayatındaki ilk vaka, uzmanların en çok korktuğu senaryolardan biri olarak görülüyor. Çünkü geyik ve benzeri hayvanlar çitlere takılmadan geniş alanlarda dolaşıyor; bu da parazitin kontrolünü zorlaştırıyor. USDA, vakanın bir avcının bildirimiyle ortaya çıkmasının "avcıların, arazi sahiplerinin ve doğa meraklılarının erken tespit ve bildirimdeki hayati rolünü" gösterdiğini açıkladı.

Teksas ve New Mexico'da son durum

Teksas Hayvan Sağlığı Komisyonu (TAHC) verilerine göre 2026 salgınında Teksas'ta 19 ilçede, 49 ayrı mülkte en az bir vaka doğrulandı. Brewster, Crockett, Edwards, Hudspeth, Jeff Davis, Pecos, Presidio, Schleicher, Starr, Sutton, Terrell, Val Verde ve Zapata ilçelerinin bazı bölgeleri "istila bölgesi" ilan edildi. Bu bölgelerdeki sıcakkanlı hayvanlar TAHC izni ve muayene belgesi olmadan bölge dışına çıkarılamıyor. Pecos County'deki geyik vakasının ardından mevcut istila bölgesinin genişletileceği bildirildi.

USDA verilerine dayanan 22 Ekim tarihli haberlere göre ABD'de hazirandan itibaren doğrulanan vaka sayısı 61'e ulaşmıştı. Sayı değişebildiğinden güncel durum için USDA'nın vaka izleme sistemi takip edilmeli. Eylül sonunda Brewster County'de sınır boyunca kurulan 100'ü aşkın tuzaktan birinde yabani bir screwworm sineği de yakalanmıştı.

Sığır eti fiyatlarıyla bağlantısı

ABD, parazit nedeniyle Meksika'dan canlı hayvan ithalatını bir yılı aşkın süre durdurmuş, ağustos ayında Arizona'daki bir sınır kapısından aşamalı olarak yeniden açmıştı. İthalat kısıtlaması, ABD'deki sığır arzını etkileyen unsurlardan biri olarak gösteriliyor; ancak sığır eti fiyatlarının yükselişi yalnızca bu parazite bağlanamaz. Yeni vakalar, market raflarındaki et fiyatlarının da yakından izlendiği bir döneme denk geliyor.

İnsanlar için risk var mı?

Screwworm nadiren insanlarda da görülebiliyor. ABD'deki ilk insan vakası Ağustos 2025'te Maryland'de, El Salvador'dan dönen bir yolcuda doğrulanmıştı; hasta iyileşmiş, ABD Sağlık Bakanlığı (HHS) halk sağlığı açısından riskin "çok düşük" olduğunu açıklamıştı. Yine de açık yaraları temiz ve kapalı tutmak, salgın bölgelerine seyahat sonrası evcil hayvanları kontrol etmek öneriliyor.

Hayvan sahipleri ve avcılar nelere dikkat etmeli?

Özellikle Teksas, New Mexico ve Arizona'da yaşayan, çiftlik ya da evcil hayvan sahibi olan veya ava çıkan okurlar için resmî kurumların uyarıları şöyle:

• Hayvanlarda kurtçuk görülen yaralar, açık ve büyüyen ya da akıntılı yaralar, kötü kokulu yaralanmalar ve burun, ağız, kulak, göz çevresinde larva belirtilerine dikkat edin.

• Halsiz, sürüden ayrılmış ya da sıkıntılı görünen hayvanları bildirin.

• Teksas'ta çiftlik ve evcil hayvan vakaları TAHC'ye 1-800-550-8242 numarasından, yaban hayatı vakaları Teksas Parklar ve Yaban Hayatı Dairesi'ne 512-389-4505 numarasından 24 saat içinde bildirilmeli.

• Avcılara yönelik belirtiler ve bildirim rehberi USDA'nın yaban hayatı sayfasında ve avcı bilgi notunda yer alıyor.

Güncel vaka haritası ve federal bilgiler için USDA'nın New World screwworm sayfası takip edilebilir.