📌 Citibank, halka açık olmayan yaklaşık 100 şirketi düzenli olarak takip edeceğini açıkladı.
📌 Araştırmalar özellikle teknoloji ve yapay zekâ sektöründe faaliyet gösteren şirketlere odaklanacak.
📌 Bu hamle, JPMorgan’ın OpenAI üzerine yayınladığı özel raporun hemen ardından geldi.
Citibank, yapay zekâ ve teknoloji devlerinin küresel ekonomiyi nasıl şekillendirdiğini daha iyi anlamak için halka açık olmayan özel şirketleri de analiz kapsamına alıyor. OpenAI, SpaceX ve ByteDance gibi devler artık bankanın araştırma radarında. Citibank, yaklaşık 100 özel şirketi izlemeyi planlıyor ve bu şirketlerin gelişmelerinin finans piyasalarına etkisini değerlendirecek. Rakip JPMorgan da geçen hafta OpenAI üzerine bir araştırma raporu yayımlayarak bu trende katıldı.
📊 Citibank’ın Yeni Hamlesi
Citibank, finans dünyasında dikkat çeken bir adım atarak OpenAI, SpaceX, ByteDance gibi halka açık olmayan teknoloji devlerini düzenli araştırma kapsamına alacağını duyurdu. Banka, toplamda yaklaşık 100 özel şirketi takip ederek bu firmaların gelişmelerini yatırımcılarla paylaşacak.
💡 Yapay Zekâ ve Teknoloji Şirketlerine Odak
Bu yeni araştırmaların özellikle teknoloji ve yapay zekâ sektörlerinde faaliyet gösteren özel şirketlere odaklanacağı belirtildi. Yapay zekâ alanındaki hızlı gelişmeler, bu şirketlerin piyasa dinamiklerinde daha da önemli bir rol üstlenmesini sağlıyor.
🏦 JPMorgan’dan Sonra Citibank
Citibank’ın bu adımı, JPMorgan’ın geçen hafta OpenAI hakkında yayınladığı özel araştırma raporunun ardından geldi. Büyük bankaların halka açık olmayan şirketleri daha yakından izlemeye başlaması, yatırımcıların ilgisini bu firmalara yönlendirebilir.
🏦 Citibank Neden Özel Şirketlere Odaklanıyor?
Geleneksel olarak, büyük bankalar sadece borsada işlem gören şirketler üzerine araştırma yapıyordu. Ancak artık durum değişiyor:
- Özel (private) şirketler ekonomide giderek daha büyük rol oynuyor
- Özellikle yapay zekâ, uzay, biyoteknoloji gibi alanlarda liderler özel şirket
- Bu şirketlerin kararları, piyasa trendlerini, yatırım akışlarını, hatta faiz politikalarını etkileyebiliyor
Citibank, bu gelişmeleri kaçırmamak için “Private Company Research” adlı yeni bir birim oluşturuyor.
🧠 Kimler Takip Edilecek?
Citibank’ın izlemeyi planladığı şirketlerin profilini şu şekilde özetleyebiliriz:
| Şirket | Sektör | Tahmini Değer |
|---|---|---|
| OpenAI | Yapay Zekâ | $80-150 milyar |
| SpaceX | Uzay Teknolojisi | $180 milyar |
| ByteDance | Dijital Platform (TikTok) | $225 milyar |
| Anthropic | Yapay Zekâ | $18 milyar |
| Anduril | Savunma Teknolojisi | $8.5 milyar |
Bu şirketler, halka açılmadan bile milyarlarca dolarlık etki yaratıyor.
📈 Neden Bu Kadar Kritik?
- OpenAI, Microsoft aracılığıyla NASDAQ’ı doğrudan etkiliyor
- TikTok, ABD’deki dijital reklam piyasasının %15’ini kontrol ediyor
- SpaceX, ABD savunma bütçesine doğrudan dahil
- Bu şirketlerin veri merkezleri, enerji tüketimi, işe alımları makroekonomik göstergeler haline geldi
“Artık GSYİH hesaplamalarına bile özel teknoloji şirketlerinin çıktısı dahil edilmeli.” – Citi Ekonomist Ekibi
🆚 JPMorgan da Devreye Girdi
Citibank yalnız değil. JPMorgan Chase de geçen hafta OpenAI üzerine kapsamlı bir araştırma raporu yayımladı. Rapor, şu sorulara odaklandı:
- OpenAI’nin gelir modeli nasıl gelişecek?
- ChatGPT, iş dünyasında verimliliği ne kadar artırır?
- AI, emek piyasasını nasıl etkiler?
Bu, geleneksel yatırım bankacılığının yeni bir çağına işaret ediyor.
🔍 Veri Nasıl Toplanacak?
Halka açık olmayan şirketlerin verilerine erişmek zor. Citibank bu bilgiyi şu yollarla toplayacak:
- Kamuya açık veriler (patent başvuruları, işe alım ilanları, enerji tüketimi)
- Eski çalışanlar ve sektör uzmanlarıyla mülakatlar
- Ortaklar ve tedarikçilerden dolaylı veriler
- Yapay zekâ ile web taraması (örneğin, OpenAI’nin GitHub aktiviteleri)
Bu yöntemler, alternatif veri analizi (alternative data) olarak biliniyor ve giderek yaygınlaşıyor.
🌍 Küresel Trend: Gizli Devlerin Piyasaya Etkisi
- 2024 itibarıyla 1.300+ tekboynuz şirketi var
- Toplam değer: $4.2 trilyon
- Yılda 300 yeni “tekboynuz” doğuyor
- Bu şirketler, yeni iş modelleri, ürün kategorileri ve piyasa dalgalanmaları yaratıyor
Finans kurumları artık, “sadece borsa değil, laboratuvarlar da izlenmeli” anlayışına geçiyor.
🔮 Gelecek Ne Getirecek?
- Daha fazla banka özel şirketlere odaklanacak
- “Private Market Research” birimleri yaygınlaşacak
- Halka açılmasa bile, büyük özel şirketler analist toplantısı yapabilir
- Regülatörler, bu şirketlerin ekonomik etkisini resmi istatistiklere dahil edebilir
