Yuka nedir sorusu, son günlerde Amerika’daki Türk toplumu arasında en çok merak edilen konulardan biri haline geldi. Amerika’da market alışverişi alışkanlıkları hızla değişirken, tüketiciler artık sadece markanın ışıltılı paketine değil, telefon ekranındaki somut verilere güveniyor.
Canan’ın Instagram’da paylaştığı ve kısa sürede 750 binden fazla izlenme alarak dijital dünyada ses getiren reel videosu, bu konunun ne kadar kritik olduğunu kanıtladı. Peki, nedir bu Yuka ve neden bir anda herkes marketlerde barkod taratmaya başladı?
Yuka Uygulaması Nasıl Çalışır?
Yuka, bir ürünün barkodunu saniyeler içinde tarayarak içeriğini analiz eden bağımsız bir mobil uygulamadır. Uygulama, ürünü 0 ile 100 arasında bir puan skalasına oturtur. Bu puanlama yapılırken şu temel kriterler baz alınır:
- Besin Kalitesi: Gıdalarda şeker, tuz, yağ ve kalori dengesi.
- Katkı Maddeleri: İçerikteki kimyasalların sağlık riskleri (riskli, orta riskli, temiz).
- Organik Boyut: Ürünün sertifikalı organik olup olmadığı.
Cildinize Sürdüğünüz Kremler Gerçekten Faydalı mı?
Canan’ın rekor kıran videosunda en çok dikkat çeken detay, hepimizin banyosunda veya makyaj masasında bulunan dünyaca ünlü kozmetik markalarının aldığı şok edici puanlardı. Yüzde 85’i kadınlardan oluşan izleyici kitlesinin videoya bu kadar yoğun ilgi göstermesinin temel sebebi de tam olarak buydu.
Videoda yapılan canlı taramalarda, yüzlerce dolar ödeyerek aldığımız bazı L’Oreal, Clinique, Neutrogena ve Elizabeth Arden ürünlerinin Yuka uygulamasından 18 ila 33 arasında (yani “kötü/riskli”) puanlar aldığını gördük. Uygulama bu ürünler için açıkça “Paranızı ziyan etmeyin, cildinize faydası yok” uyarısı veriyordu.
Şişelerin Güzelliğine Aldanmayın!
İşin sevindirici ve şaşırtıcı yanı ise her ürünün kötü çıkmamasıydı. Örneğin; dermatologların sıkça önerdiği Murad ve Cetaphil gibi markaların yüz temizleme jelleri ve kremleri uygulamadan 79 gibi yüksek bir “mükemmel” puan alarak güven tazeledi.
Bu durum bize kozmetik alışverişinde altın bir kuralı hatırlatıyor: Şişelerin veya ambalajların güzelliğine, markanın popülerliğine aldanmamak gerekiyor. Bazen devasa bütçelerle reklamı yapılan bir ürün cildinize zarar verirken, daha temiz içerikli formüller cildinize asıl yatırımı yapıyor.
CeraVe ve Diğer “Güvenilir” Markalar Neden Sınıfta Kalıyor?
Sosyal medyada gelen yorumlarda en çok şaşkınlık yaratan marka CeraVe oldu. Dermatolog tavsiyesiyle satılan ve “temiz” olarak bilinen CeraVe gibi markaların Yuka’dan düşük puan almasının temel sebebi, içeriklerindeki bazı koruyucular veya doku düzenleyici kimyasallardır.
Yuka; parabenler, mineral yağlar veya endokrin bozucu olma ihtimali taşıyan maddeleri en küçük oranlarda bile yakalıyor. Bir ürünün cildi nemlendirmesi veya tedavi etmesi, onun “katkısız” olduğu anlamına gelmiyor. İşte bu yüzden popüler markalar, içerik listelerindeki o görünmez maddeler nedeniyle Yuka testinden geçer not alamayabiliyor.
“Pahalı Ürün Daha Temizdir” Algısı Yıkılıyor
Yuka’nın bu kadar popüler olmasının asıl sebebi, hepimizin düştüğü o büyük yanılgıyı yüzümüze vurması: Bir ürünün çok pahalı olması veya dünyaca ünlü bir markaya ait olması, içeriğinin “temiz” olduğu anlamına gelmiyor. Janan’ın videosunda da gördüğümüz gibi, bazen en lüks kremler içerik testinden “zayıf” not alırken, çok daha uygun fiyatlı alternatifler tam puan alabiliyor.
Yuka Puanları Neye Dayanıyor?
Pek çok okuyucumuzun merak ettiği “Bu puanlar neye göre veriliyor?” sorusunun cevabı oldukça bilimsel. Yuka; analizlerini yaparken EFSA (Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi), FDA ve Dünya Sağlık Örgütü’nün güncel raporlarını referans alıyor. Kozmetik ürünlerde ise içerikler, uluslararası standart olan INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) listesine göre taranıyor. Uygulamanın en büyük gücü ise tamamen bağımsız olması ve hiçbir markadan reklam kabul etmemesi.
Yuka Türkiye’de Kullanılıyor mu?
Videonun altına gelen yorumlardan gördüğümüz kadarıyla, Türkiye’deki takipçilerimiz de bu dijital rehberi kullanmak için oldukça heyecanlı. Ancak önemli bir noktaya açıklık getirelim: Yuka uygulaması şu an için Türkiye App Store ve Play Store’da resmi olarak yer almıyor.
Uygulama, bölgesel veri tabanlarına göre çalıştığı için Türkiye’deki yerel ürünlerin barkodları henüz sisteme tam olarak entegre edilmiş değil. Ancak Amerika ve Avrupa’da yaşayan Türk toplumu için artık market alışverişinin ayrılmaz bir parçası haline gelmiş durumda.
Siz de merak ediyorsanız veya yurt dışındaysanız uygulamayı incelemek için buraya göz atabilirsiniz:
Yuka App Store İndirme Linki
Sonuç: Gelecek “Bilinçli Tüketimde”
İster kozmetik olsun ister gıda; ne tükettiğimizi bilmek artık bir lüks değil, bir ihtiyaç. Yuka gibi uygulamalar bize şunu hatırlatıyor: En iyi reklam, ürünün arkasındaki o minicik harflerle yazılmış gerçek içerik listesidir.
Peki siz alışveriş yaparken içerik okur musunuz, yoksa markanın ismine mi güvenirsiniz? Yorumlarda buluşalım!
